Αυξητική ορμόνη, τι πρέπει να ξέρουμε;

Η ανθρώπινη αυξητική ορμόνη (growth hormone ή GH) ή σωματοτροπίνη είναι μια πρωτεΐνη που αποτελείται από 191 αμινοξέα. Απελευθερώνεται από την υπόφυση, έναν αδένα μεγέθους φακής ο οποίος ζυγίζει λιγότερο από μισό γραμμάριο και βρίσκεται στη βάση του εγκεφάλου.

Η GH μπαίνει στην κυκλοφορία του αίματος μας όχι με σταθερό τρόπο αλλά κατά ώσεις στη διάρκεια του ύπνου, γι' αυτό ο ύπνος είναι σημαντικός στα παιδιά. Δρα µε άμεσο τρόπο στα οστά και το λιπώδη ιστό και µε έμμεσο τρόπο στην ανάπτυξη των μυών. Καθώς κυκλοφορεί στο αίμα μετακινείται γρήγορα στο συκώτι, όπου βοηθάει να παραχθεί ένα μόριο που λέγεται αυξητικός παράγοντας IGF-1 (insulin like growth factor-1 ή ινσουλινόμορφος αυξητικός παράγοντας-1).

Η GH φαίνεται ότι επιτρέπει στο σώμα να μεγαλώσει πλησιάζοντας πιο κοντά στο επίπεδο των δυνατοτήτων που είναι προγραμματισμένο στα γονίδια του ατόμου. Σήμερα, θεωρείται ότι το 1-3% των κοντών παιδιών έχουν ελαττωμένη παραγωγή αυξητικής ορμόνης, και άρα θα μπορούσαν να βελτιώσουν το ύψος τους με την χορήγηση της ποσότητας που τους λείπει.

Η αυξητική ορμόνη χορηγείται θεραπευτικά σε διαταραχές της αύξησης όπως και σε άλλες καταστάσεις. Είναι καλά τεκμηριωμένη η θετική της επίδραση στο ανάστημα με βελτίωση του τελικού αναστήματος σε παιδιά με καταστάσεις όπως η έλλειψη ή ανεπάρκεια αυξητικής ορμόνης, το χαμηλό ανάστημα παιδιών που γεννήθηκαν μικρά για την ηλικία κύησης, σε διάφορα σύνδρομα όπως το σύνδρομο Turner κλπ.

Σε ορισμένες διαταραχές της αύξησης έχει βρεθεί ότι η αυξητική ορμόνη παρουσιάζει θετική επίδραση όχι μόνον στο ανάστημα αλλά και στο δείκτη νοημοσύνης όπως σε παιδιά μικρά για την ηλικία κύησης, βελτίωση της σκεπτικής λειτουργίας και της ποιότητας ζωής στα κορίτσια με σύνδρομο Turner.

Η δράση της αυξητικής ορμόνης στο ιδιοπαθές χαμηλό ανάστημα έχει αμφίβολα αποτελέσματα. Δηλαδή σε άλλους βελτιώνει το τελικό ανάστημα και σε άλλους όχι. Ιδιοπαθές χαμηλό ανάστημα εννοούμε το χαμηλό ανάστημα για το οποίο δεν ανευρίσκεται αιτιολογία. Διακρίνεται στο οικογενές χαμηλό ανάστημα (όταν και οι γονείς δηλαδή είναι χαμηλοί) και στο μη οικογενές χαμηλό ανάστημα.

Η χορήγηση της αυξητικής ορμόνης στα παιδιά με διαταραχές της αύξησης όπως η έλλειψη / ανεπάρκεια ΑΟ, Μικρά για την ηλικία κύησης παιδία (SGA/IUGR), Σύνδρομο Turner, Υποφυσιακή ανεπάρκεια είναι εγκεκριμένη τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Αμερική. Η χορήγηση της για το ιδιοπαθές χαμηλό ανάστημα είναι εγκεκριμένη στην Αμερική και ίσως πρόσφατα και στη Σκανδιναβία αλλά όχι στην Ευρώπη.

Σε όλες αυτές τις καταστάσεις η χορήγηση ΑΟ δεν έχει παρουσιάσει μέχρι στιγμής σοβαρές παρενέργειες στα παιδιά. Σε μερικές από αυτές χρησιμοποιείται εδώ και 30-40 χρόνια. Η μόνη παρενέργεια που παρουσιάζεται σε ποσοστό <1% είναι η αύξηση της ενδοκράνιας πίεσης που εκδηλώνεται με πονοκεφάλους με την έναρξη της αγωγής. Στους ενήλικες που παίρνουν ΑΟ για άλλους λόγους, η θεραπεία με ΑΟ έχει συσχετιστεί με καρκίνο του εντέρου και του προστάτη και με διαταραχές του μεταβολισμού της γλυκόζης. Στα παιδιά δεν παρατηρήθηκαν τέτοιες παρενέργειες ούτε σε ενήλικες που στην παιδική ή εφηβική ηλικία λάμβαναν ΑΟ.

Σίγουρα όμως η ΑΟ δεν παύει να είναι φάρμακο και κάθε φάρμακο έχει παρενέργειες ιδίως όταν δεν χορηγείται σωστά: στην κατάλληλη δόση, με συχνό έλεγχο κλινικό και εργαστηριακό και καλή ιατρική παρακολούθηση.


Πηγή: healthyliving.gr και paidiatros.com

Κάντε Like στη σελίδα μας στο Facebook 

Διαβάστε επίσης: